Een haaknaald kiezen lijkt simpel tot je voor het schap staat en er twintig maten naast elkaar liggen. En dan blijkt ook nog dat dezelfde maat in metaal anders werkt dan in bamboe. In dit artikel zetten we op een rij welke maten er zijn, welke naald bij welk garen past en waarom je bij sommige projecten juist bewust de “verkeerde” maat kiest.
Kort antwoord: welke haaknaald heb je nodig?
De juiste haaknaaldmaat hangt af van je garendikte. Voor katoengaren (het meest gebruikte garen voor beginners) gebruik je meestal een naald van 3 tot 4 mm. Op elke garenwikkel staat een geadviseerde naaldmaat, en die is je uitgangspunt. Twee uitzonderingen: bij amigurumi kies je een halve tot hele maat kleiner, zodat je strak haakt en de vulling niet doorschemert. Bij losse, luchtige projecten zoals omslagdoeken kies je juist een maat groter. Beginners haken vaak strak, dus als je patroon niet uitkomt, probeer dan eerst een maat groter.
Welke haaknaaldmaat bij welk garen?
Deze tabel is je uitgangspunt. De naaldmaat staat in millimeter, wat de doorsnede van de schacht is.
- Heel dun garen (kant, borduurgaren): 1,0 tot 2,0 mm
- Dun katoen (sokkengaren, fijn katoen): 2,0 tot 3,0 mm
- Standaard katoengaren: 3,0 tot 4,0 mm
- Dikker katoen en dunne wol: 4,0 tot 5,0 mm
- Wol en aran: 5,0 tot 6,0 mm
- Dik wolgaren: 6,0 tot 8,0 mm
- Extra dik garen en textielgaren: 9,0 mm en groter
Belangrijk: dit zijn richtlijnen, geen regels. Twee mensen die met hetzelfde garen en dezelfde naald haken, krijgen zelden precies hetzelfde resultaat. Je eigen spanning telt net zo zwaar mee.
Wanneer kies je bewust een andere maat?
Kleiner bij amigurumi
Haak je figuurtjes die je opvult, dan wil je juist strakke, dichte steken. Kies daarom een halve tot hele maat kleiner dan het label adviseert. Bij een garen waar 4 mm op staat, pak je 2,5 of 3 mm. Doe je dat niet, dan zie je de vulling door je werk heen schemeren.
Groter bij luchtige projecten
Voor omslagdoeken, kanten patronen en alles wat mag vallen kies je juist een maat groter. Je werk wordt soepeler en minder stijf.
Aanpassen op je eigen spanning
Haak je van nature strak, dan pak je een maat groter. Haak je los, dan een maat kleiner. Dit merk je aan een proeflapje: klopt het aantal steken per tien centimeter niet met wat je patroon zegt, dan is je naaldmaat de knop waaraan je draait.
Materialen: metaal, bamboe of kunststof?
- Metaal (aluminium of staal): glad, het garen glijdt vlot. Fijn voor katoen en voor snel werken. Kan koel aanvoelen.
- Bamboe of hout: warmer in de hand en iets stroever, waardoor je steken minder snel wegglijden. Prettig voor wol en voor beginners die het tempo nog zoeken.
- Kunststof: licht en goedkoop, maar dikkere maten kunnen doorbuigen.
- Met ergonomisch handvat: een dikker greepje scheelt aanzienlijk als je lang achter elkaar haakt of gevoelige polsen hebt.
De vorm van de kop maakt meer uit dan je denkt
Er zijn twee typen haaknaaldkoppen, en haaksters hebben er stevige voorkeuren voor.
Bij een puntige kop glijdt de naald makkelijk in de steek, wat handig is bij strak werk zoals amigurumi. Bij een ronde kop is de haak dieper en houdt hij het garen beter vast, wat prettiger is bij los, glad garen.
Merk je dat je garen steeds van je naald af glijdt, of dat je moeite hebt om in de steek te komen? Dan ligt het waarschijnlijk niet aan jou maar aan de kopvorm.
Hoeveel haaknaalden heb je nodig?
Om te beginnen: één. De naald die bij je project of pakket hoort, is genoeg. Ga je vaker haken, dan is een setje van 2,5 tot 6 mm ruim voldoende voor vrijwel alles wat je tegenkomt.
In onze haakpakketten zit de juiste naald al bij het garen, precies afgestemd op het patroon. Je hoeft dus niet zelf te puzzelen met maten.
Tips voor het kiezen van een haaknaald
- Begin bij het garenlabel. Daar staat vrijwel altijd een advies.
- Haak een proeflapje als je patroon een bepaalde maat moet worden.
- Klopt je steekaantal niet? Pas je naald aan, niet je spanning. Bewust losser haken houdt niemand vol.
- Krijg je pijn in je hand? Probeer een naald met een dikker handvat.
- Bewaar je naalden op maat gesorteerd. De maat staat vaak in kleine cijfers op de schacht en slijt na verloop van tijd weg.
Veelgestelde vragen over haaknaalden
Welke haaknaald voor beginners? Een naald van 3 tot 4 mm in combinatie met glad katoengaren. Daarmee zie je je steken goed en schiet je lekker op.
Welke haaknaald bij katoengaren? Meestal 3 tot 4 mm. Kijk voor de zekerheid op het label van je garen.
Welke haaknaald voor amigurumi? Een halve tot hele maat kleiner dan het label adviseert, dus vaak 2,5 tot 3 mm. Zo haak je strak genoeg dat de vulling niet doorschemert.
Wat betekenen de nummers op een haaknaald? De millimeters geven de doorsnede van de schacht aan. Hoe hoger het getal, hoe dikker de naald en hoe groter je steken.
Metalen of bamboe haaknaald? Metaal glijdt soepeler en werkt sneller, bamboe is stroever en warmer in de hand. Voor katoen is metaal populair, voor wol bamboe.
Liever niet zelf uitzoeken welke naald bij welk garen past? In de haakpakketten van Crafsly zit alles al op elkaar afgestemd. Hoofd uit, handen aan.
